Günlük Satırlar Yazılar

Osmanlı’da Ehli Hibre: Psikolojik Bir Mercek Hayatın küçük ayrıntılarında sık sık insan davranışlarını merak ederim. Bir tarih kitabını karıştırırken Osmanlı dönemine ait “ehli hibre” kavramıyla karşılaştım ve düşündüm: İnsanlar neden belirli bilgileri ya da becerileri edinir, bunları toplumsal bağlamda nasıl kullanır? Ehli hibre, sadece tarihî bir terim değil, insan zihninin bilişsel, duygusal ve sosyal yönlerini anlamak için bir pencere sunuyor. Bu yazıda, ehli hibreyi psikolojik boyutlarıyla ele alarak, güncel araştırmalardan ve vaka çalışmalarından örneklerle analiz edeceğiz. Ehli Hibre Nedir? Osmanlı literatüründe “ehli hibre”, genel olarak belirli bir konuda uzmanlaşmış, deneyimli ve becerikli kişiler için kullanılan bir tabirdir. Hibre kelimesi, Arapça…

Bitkiler Hangi Solunumu Yapar? Çocukken, Ankara’daki apartmanımın balkonunda annemle birlikte birkaç saksı çiçeği yetiştirirdik. Gerçi bu çiçeklerin çoğu, saksıda büyüyüp solup giderdi ama bir türlü ne olduğunu anlayamazdım. Her zaman bu bitkiler hakkında bir şeyler okur, araştırırdım ama bir türlü soruma net bir cevap bulamazdım. Çiçekler neden soluyor? Gerçekten nasıl büyüyorlar? Belki bu, bitkilerin hangi solunumu yaptığıyla ilgilidir, dedim. Hem kendi gözlemlerimden hem de biraz bilimsel veriden yola çıkarak bu yazıda, “Bitkiler hangi solunumu yapar?” sorusuna bir yanıt arayacağım. Bitkilerin Hayatına Bir Bakış İlk önce bitkilerin dünyasına kısa bir yolculuk yapalım. Bilimsel açıdan bakıldığında bitkiler fotosentez yapar, ama bu her…

Bilimsel Düşünce Nedir? Kısaca Anlatmaya Çalışalım Bilimsel düşünce, belki de şu an yaşamaya devam ettiğimiz modern dünyada sahip olduğumuz en güçlü araçlardan biri. Ama bunu bir kısım insan her zaman süslü, karmaşık ve uzak bir şey olarak görse de, aslında hepimizin her gün kullandığı bir düşünme biçimi. Hadi, bu yazıda “Bilimsel düşünce nedir?” sorusunun cevabını, aşırı teknik terimler ve zorlayıcı dil kullanmadan, herkesin kolayca anlayabileceği şekilde keşfe çıkalım. Bilimsel Düşünce: Temel Tanım Bilimsel düşünce, en basit haliyle “olayları, olguları ve fenomenleri mantıklı bir şekilde analiz etme, gözlem yapma ve sonuçları test etme” sürecidir. Bu, kafamızda merak uyandıran bir konu ya…

Başlıkta ve Nasıl Yazılır TDK? (Beni Kimse Anlamıyor!) Yani arkadaşlar, hepimizin hayatında bir “başlık” vardır değil mi? Hani böyle başımıza gelen olaylardan ya da konuştuklarımızdan sonra, birileri gelip “Ne demek istedin şimdi?” diye sorar. Ve o an, insanın başında dönen bir tek cümle vardır: “Başlıkta ve nasıl yazılır TDK?” Bugün ben de bu konuda bir şeyler yazmak istiyorum. Hadi gelin, birlikte derin bir ‘başlık yazım’ yolculuğuna çıkalım. İzmir’de 25 yaşında bir gencin gözünden, kelimeler ve kuralların nasıl hayatımıza dokunduğunu ve aynı zamanda nasıl komik hale geldiğini keşfedeceğiz. Evet, o “nasıl yazılır TDK?” sorusu, bazen hayatımızın en büyük sorusu olabiliyor. Ama…

Hirfet Osmanlı’da: Edebiyatın Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Kelimelerin gücü, bir metnin ruhunu şekillendirirken, okuyucunun dünyaya bakışını da dönüştürür. Edebiyatın büyüsü, hem geçmişin izlerini hem de insan deneyiminin derinliklerini taşır. Osmanlı edebiyatında “Hirfet” kavramı, yalnızca bir dilsel unsur veya arkaik bir terim olarak değil, anlatının ritmi ve teması üzerinden toplumsal ve kültürel bağlamı yansıtan bir edebi motif olarak önem kazanır. Bu yazıda, Hirfet’in Osmanlı edebiyatındaki yeri, farklı metinler ve türler üzerinden ele alınacak; karakterler, temalar, semboller ve anlatı teknikleri ile derinlemesine incelenecek. 1. Hirfet ve Osmanlı Edebiyatının Temel Yapıları Osmanlı edebiyatı, klasik divan şiiri ile halk edebiyatı arasındaki farklılıkları ve…

Hipopotam Suda Yaşar mı?: Siyaset Bilimi Perspektifinde Bir Analiz Güç ve düzen üzerine kafa yoran bir zihin, sıklıkla metaforların peşinden gider. Hipopotam suda yaşar mı sorusu, ilk bakışta biyolojik bir tartışma gibi görünse de, siyaset bilimi perspektifinden incelendiğinde, iktidarın sınırları, kurumların işlevi ve yurttaşlık kavramları üzerine derin bir düşünme fırsatı sunar. Su, hipopotamın yaşam alanı olarak düşünüldüğünde, aslında her bireyin ve her kurumun işlevini sürdürebilmesi için gerekli bir “ortam” metaforunu temsil eder. Hipopotamın suda olma zorunluluğu, devletlerin, ideolojilerin ve sosyal düzenin işleyişinde hayati öneme sahip olan çevresel ve kurumsal koşullara ışık tutar. Hipopotam ve Suda Yaşam: Bir Metaforun Anatomisi Hipopotamın…

Açık Hava Ölçen Araçlara Ne Denir? Teknolojiyi Eleştirel Bir Bakış İzmir’de yaşıyorum, gündüzleri ofiste çalışıyorum, akşamları ise sosyal medyada etkileşimde bulunarak, dünyanın dört bir yanındaki gelişmeleri takip ediyorum. Bir sabah, açık hava ölçen araçlar hakkında düşündüm: Bu araçlar, aslında ne kadar etkili? Teknolojinin geldiği noktada, açık hava ölçümlerinin ne kadar güvenilir olduğunu ve bu ölçümlerin toplumsal hayata ne kadar entegre olabildiğini sorgulamak bence son derece önemli. “Açık hava ölçen araçlar” ya da daha yaygın bir tabirle “hava ölçüm cihazları” denilen bu teknolojik ürünler, çevremizi ölçüp biçerken, bizlere gerçekten doğru veriler sunuyor mu? Şimdi bu soruyu cesurca soruyoruz: Bu araçlar sadece…

Hep Yek 6 kaç yaş üstü? sorusunu açıklığa kavuşturalım: Hep Yek 6 olarak anılan film aslında “Hep Yek: Düğün” adlı Türk komedi filmidir ve sinemalarda 6 Ekim 2023’te gösterime girmiştir. ([ekşi sözlük][1]) Resmî film sınıflandırma kayıtlarına göre bu film için 16 yaş ve üzeri izleyici kitlesi uygun olduğu belirtilmiştir; içerikte şiddet/korku unsurları, olumsuz davranış örnekleri gibi olabileceği için bu sınırlama getirilmiştir. ([filmsiniflandirma.ktb.gov.tr][2]) Aşağıdaki blog yazısı, “Hep Yek 6 kaç yaş üstü?” sorusunu psikolojik bir mercekten, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji bağlamıyla ele alır. Algı, Gelişim ve “Hep Yek 6 kaç yaş üstü?” Sorusu Üzerine Bir İçsel Gözlem İnsan davranışlarının ardındaki…

Kan ve Bilginin Sınırında: Hematoloji Muayenesi Üzerine Felsefi Bir Bakış Günlük yaşamda çoğumuz kan testlerini sıradan bir rutin olarak görürüz. Peki, bir hematojen muayene masasında oturduğunuzda, elinizdeki iğne, laboratuvar sonuçları ve doktorun bakışı, yalnızca tıbbi veriler midir? Yoksa bu deneyim, etik, bilgi ve varlık üzerine felsefi soruların da bir sahnesi midir? Bu yazıda, “hematoloji muayenesi nasıl yapılır?” sorusunu sadece tıp perspektifiyle değil, etik, epistemoloji ve ontoloji çerçevesinden tartışacağız. Hematoloji Muayenesi: Tanım ve Modern Uygulama Hematoloji muayenesi, kan ve kan bileşenlerinin değerlendirilmesini kapsayan klinik bir uygulamadır. Temel adımlar şunlardır: – Hasta öyküsü: Tıbbi geçmiş, aile geçmişi ve semptomların sorgulanması. – Fiziksel…

Hekimbaşı Hangi İlçeye Bağlı? Siyaset Bilimi Perspektifiyle Bir Analiz Güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve devletin işleyişini gözlemlemek, siyaset bilimi açısından büyüleyici bir uğraştır. Soru basit görünse de—“Hekimbaşı hangi ilçeye bağlı?”—aslında bizi idarenin, yerel yönetimlerin ve yurttaşlık ilişkilerinin derinliklerine götürür. Mekân, yalnızca coğrafi bir konum değil; aynı zamanda siyasi iktidarın, kurumların ve ideolojilerin etkileşim alanıdır. Bu yazıda, Hekimbaşı’nın bağlı olduğu ilçeyi açıklarken, aynı zamanda iktidar yapıları, kurumsal ilişkiler, demokrasi, yurttaşlık ve katılım kavramlarını tartışacağız. Hekimbaşı’nın İlçesi ve Siyasi Coğrafya Hekimbaşı, Türkiye’de Ankara ilinin Çankaya ilçesine bağlı bir mahalle olarak tanımlanır. Çankaya, başkent Ankara’nın merkezi ve idari açıdan kritik bir noktasıdır; birçok…